Εσωτερική Ικανοποίηση και Επαγγελματική Επιτυχία: Η Σημασία της Ψυχολογικής Επιτυχίας

 

Σε προηγούμενο άρθρο μας, μιλήσαμε για την Πρωτεϊκή σταδιοδρομία και αναφέραμε ότι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η ψυχολογική επιτυχία. Σε αυτό το άρθρο, λοιπόν, θα εξετάσουμε τι είναι η ψυχολογική επιτυχία και πώς μπορούμε να την πετύχουμε.

Αρχικά, πολλοί υποστηρίζουν ότι για τον καθορισμό της επαγγελματικής επιτυχίας είναι καθοριστικοί παράγοντες όπως οι προαγωγές, τα χρήματα και το status. Αυτοί οι παράγοντες ονομάζονται εξωτερικοί ή αντικειμενικοί. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι εξίσου σημαντικοί άλλοι παράγοντες που συνδέονται περισσότερο με το ίδιο το άτομο και ονομάζονται εσωτερικοί ή υποκειμενικοί.

 

Η Ψυχολογική επιτυχία αναφέρεται στην υποκειμενική θεώρηση της επιτυχίας σε αυτήν δηλαδή που συνδέεται με υποκειμενικούς ή εσωτερικούς παράγοντες

Είναι σημαντικό λοιπόν να μπορούμε να  κατανοούμε  και τις δύο όψεις αντί να εστιάζουμε αποκλειστικά στις αντικειμενικές απόψεις για την σταδιοδρομία μας καθώς:

• Η  αντικειμενική επιτυχία στην εργασία δεν μας κάνει απαραίτητα να αισθανόμαστε επιτυχημένοι. Τα προσωπικά μας συναισθήματα για την καριέρα μας μπορούν στην πραγματικότητα να επηρεάσουν την επιτυχία που έχουμε στην εργασία  μας.
• Η αντικειμενική επιτυχία παρέχει το έδαφος για υποκειμενική επιτυχία όμως  δεν οδηγεί απαραίτητα σε αυτή αλλά  μπορεί να οδηγήσει σε ψυχολογική αποτυχία.
• Χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι η σύνδεση μεταξύ του πώς αισθανόμαστε για την καριέρα μας και της αντικειμενικής μας επιτυχίας είναι σημαντική τόσο για εμάς  όσο και για τον οργανισμό για τον οποίο  εργαζόμαστε.

Στο σημερινό δυναμικό τοπίο της τεχνολογικής προόδου και της παγκοσμιοποίησης  έχουμε μεγαλύτερη δύναμη στις αποφάσεις  για τη σταδιοδρομία μας όταν δίνουμε  μεγαλύτερη έμφαση σε παράγοντες  όπως η επαγγελματική μας ικανοποίηση και η προσαρμοστικότητα.

Στο πλαίσιο της σταδιοδρομίας, η ψυχολογική επιτυχία αναπτύσσεται με κυκλικό τρόπο ως αποτέλεσμα του καθορισμού και της επίτευξης προκλητικών στόχων.

Η  αυξημένη πολυπλοκότητα του σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος, έχει αντικαταστήσει την  παραδοσιακή έννοια του κύκλου επαγγελματικής σταδιοδρομίας με μια σειρά μικρότερων κύκλων. Μέσα σε κάθε κύκλο μάθησης παρατηρούμε ακόμη μικρότερους κύκλους προσπάθειας επίτευξης στόχων, ψυχολογικής επιτυχίας και αλλαγής ταυτότητας, καθώς αποκτούμε εμπειρία και επιτυγχάνουμε υψηλό επίπεδο απόδοσης. Στη συνέχεια, κοντά στο τέλος κάθε κύκλου μάθησης,  ξεκινά ξανά η εξερεύνηση, κάτι που γίνεται αναγκαίο καθώς συντελούνται  αλλαγές στην τεχνολογία, τα προϊόντα, τις αγορές, τους οικονομικούς παράγοντες ή τις προσωπικές αξίες, τις ανάγκες  και την κατάσταση της ζωής μας.

Σημαντικό όμως ρόλο στην ψυχολογική επιτυχία από την απλή επίτευξη στόχων παίζει η έννοια του Σκοπού .

 

ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ή ΚΑΛΕΣΜΑ

Η αίσθηση του σκοπού ή κάλεσμα  είναι μια μοναδική και ατομική εμπειρία που περιλαμβάνει αυτοκριτική και ενδοσκόπηση. Διαφέρει από άλλες παρόμοιες έννοιες όπως η εργασιακή δέσμευση. Η επιδίωξη του καλέσματος, περιλαμβάνει την ακολουθία της δικής μας πορείας και των αξιών μας και την πεποίθηση ότι η εργασία μας εξυπηρετεί κάτι ευρύτερο. Πρόκειται για ένα προσωπικό ταξίδι αυτογνωσίας και ανάπτυξης. Όταν  αισθανόμαστε ότι η εργασία μας είναι κάτι περισσότερο από μια απλή δουλειά και πιστεύουμε  ότι είναι η κλήση της ζωής μας, μπορεί να βιώσουμε μια βαθιά αίσθηση ικανοποίησης και επιτυχίας. Πρόκειται για ένα προσωπικό και εσωτερικό κίνητρο, που δεν καθοδηγείται από εξωτερικούς στόχους. Εμείς είμαστε  ο καλύτερος κριτής για το αν η εργασία μας ευθυγραμμίζεται με την αίσθηση του σκοπού και της ολοκλήρωσής μας παρότι και οι  άλλοι μπορούν να  μας προσφέρουν υποστήριξη και καθοδήγηση,. Η επιτυχία στην επιδίωξη του σκοπού μετριέται από την ικανοποίηση και την αίσθηση της εκπλήρωσής μας ως άτομα, παρά από την εξωτερική επικύρωση.

Όταν η σταδιοδρομία μας  καθοδηγείται από την αίσθηση του καλέσματος επωφελούμαστε από ενισχυμένες μετα-ικανότητες, οι οποίες μας βοηθούν να  πλοηγηθούμε στο “έδαφος” της σταδιοδρομίας και στην αίσθηση της ψυχολογικής επιτυχίας.

“Μετα-ικανότητα” είναι η ικανότητα που διευκολύνει την απόκτηση άλλων, πιο συγκεκριμένων ικανοτήτων ή δεξιοτήτων.

Δύο μετα-ικανότητες που μας βοηθούν σημαντικά  στη συνεχή εκμάθηση νέων δεξιοτήτων σταδιοδρομίας είναι η επίγνωση της ταυτότητας (αυτογνωσία) και η προσαρμοστικότητα.

 Η επίγνωση του εαυτού ή της ταυτότητας μας είναι η ικανότητα να παίρνουμε  ανατροφοδότηση που σχετίζεται με τον εαυτό μας, να σχηματίζουμε ακριβή  αντίληψη για μας  και να αλλάζουμε αυτήν την αυτοαντίληψή μας ανάλογα με την περίπτωση.

Η ισχυρή αυτογνωσία μας βοηθά να αντιληφθούμε πότε οι δεξιότητές μας χρειάζονται επικαιροποίηση και η ισχυρή προσαρμοστικότητα μας μάς οδηγεί να  κάνουμε ότι είναι απαραίτητο  για την απόκτηση αυτών των δεξιοτήτων. Έτσι, αυτές οι δύο μεταδεξιότητες μας επιτρέπουν να είμαστε ένας αυτοκατευθυνόμενος μαθητής, ικανός να κάνει ανεξάρτητες  αλλαγές στη σταδιοδρομία του.

Η επίγνωση του «καλέσματος» απαιτεί μια σαφή αίσθηση ταυτότητας ή αυτογνωσίας. Όταν έχουμε  σαφή αίσθηση της ταυτότητας θα έχουμε και  σαφήνεια όσον αφορά τις αξίες μας, του σκοπού της ζωής μας και τις κλίσεις ή τα “χαρίσματά” μας . Και οι δύο διαδικασίες περιλαμβάνουν τον αναστοχασμό και την ακρόαση της εσωτερικής φωνής μας, η οποία ενισχύει την ικανότητα να ενεργούμε αυθεντικά. Επιπλέον ενισχύουν την “αυτοπροσαρμογή”, δηλαδή την ικανότητά μας να κατανοούμε με  ακρίβεια τον εαυτό μας και την πραγματικότητα στην οποία βρισκόμαστε. Επίσης είναι πιο πιθανό να δίνουμε προτεραιότητα στα αυτοαναφορικά και υποκειμενικά κριτήρια επιτυχίας έναντι των αντικειμενικών και των κριτηρίων που αναφέρονται σε άλλους.

Αυτή η ικανότητα διάκρισης μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών επιρροών ευθυγραμμίζεται με τη δεύτερη μετα-ικανότητα :την προσαρμοστικότητα.

Προσαρμοστικότητα

Η προσαρμοστικότητα είναι η ικανότητα να αλλάζουμε , και  περιλαμβάνει τόσο την ικανότητα μας για αλλαγή όσο και το κίνητρο για να αλλάξουμε.

Μας βοηθά να εντοπίζουμε τις βασικές ιδιότητες για τη μελλοντική απόδοση και να κάνουμε τις απαραίτητες προσωπικές αλλαγές για να εκπληρώσουμε αυτές τις απαιτήσεις. Έτσι  συμμετέχουμε προληπτικά στη διαδικασία καθορισμού στόχων, έναρξης προσπάθειας και επίτευξης ψυχολογικής επιτυχίας.

Η ύπαρξη μιας σαφούς ταυτότητας δεν επαρκεί χωρίς την ικανότητα να αναλαμβάνουμε ανεξάρτητη δράση και να επιδιώκουμε στόχους που οδηγούν σε ψυχολογική επιτυχία, εκφράζοντας έτσι την ταυτότητά μας. Ουσιαστικά, οι διαδικασίες της αυτοεξερεύνησης και της διάκρισης καλλιεργούν την προσαρμοστικότητά μας, ενισχύοντας την ικανότητά μας να αναλαμβάνουμε δράσεις που συνάδουν με την ταυτότητά μας.

 

ΚΑΛΕΣΜΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ

Βασικό στοιχείο που ενισχύει την προσαρμοστικότητά μας και μας  βοηθά στην επίτευξη σαφήνειας της ταυτότητας είναι η αυτοπεποίθηση, η οποία είναι η πίστη στην ικανότητά μας να φέρουμε με επιτυχία εις πέρας ένα συγκεκριμένο έργο Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για καθήκοντα που αποτελούν νέα πεδία και ενέχουν κάποιο επίπεδο κινδύνου. Δεδομένων των συχνών μεταβάσεων στη σταδιοδρομία και των σύντομων κύκλων μάθησης  πρέπει να είμαστε ανθεκτικοί σε άγνωστες καταστάσεις. Μόνο όταν μπορούμε να ανταποκριθούμε αποτελεσματικά σε αυτές τις συνθήκες μπορούμε να ευδοκιμήσουν στο σημερινό δυναμικό τοπίο της σταδιοδρομίας. Η αυτοπεποίθηση είναι σήμερα πιο σημαντική από ποτέ για την επίτευξη της  επαγγελματικής μας επιτυχίας.

Η αυτοπεποίθηση δεν είναι στατική. Μπορεί να ποικίλλει κατά τη διάρκεια της καριέρας μας, όπως ακριβώς και  το πώς αντιλαμβανόμαστε την  επαγγελματική  μας επιτυχία. Ενώ η αυτοεκτίμηση είναι γενικά ένα σταθερό χαρακτηριστικό, η αυτοπεποίθηση μπορεί να επηρεάσει τους στόχους, την προσπάθεια και την επιτυχία της σταδιοδρομίας μας, ενώ μπορεί επίσης να είναι αποτέλεσμα της επιτυχίας. Για παράδειγμα, η αυτοπεποίθηση μπορεί να αποτελέσει έναυσμα για έναν κύκλο επιτυχίας, παρακινώντας μας να επιδιώξουμε έναν επαγγελματικό στόχο, και μπορεί επίσης να είναι αποτέλεσμα μιας επιτυχημένης εμπειρίας που ενισχύει την ταυτότητά μας.

Το κάλεσμα  εκφράζεται συχνά μέσω της χρήσης των δυνάμεων και των ικανοτήτων μας, καθώς έχουμε την τάση  να επιδιώκουμε καθήκοντα που μας επιτρέπουν να αναδείξουμε τις μοναδικές μας ικανότητες. Αυξάνει την επίγνωση και την προσαρμοστικότητά μας .

 Όταν εστιάζουμε στα δυνατά μας  σημεία, είναι πιθανό να αυξηθεί η αυτοπεποίθησή μας σε αυτούς τους τομείς. Επιπλέον, μια ισχυρή αίσθηση του σκοπού μπορεί να  μας βοηθήσει να ξεπεράσουμε προσωρινές αναποδιές ή αποτυχίες όταν αντιμετωπίζουμε άγνωστα ή απαιτητικά καθήκον