Ενδιαφέρον για τη Σταδιοδρομία: Προετοιμασία για το μέλλον

Εισαγωγή

Όπως έχουμε δει η προσαρμοστικότητα στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες τα λεγόμενες “4C’s”: ενδιαφέρον για τη σταδιοδρομία, έλεγχο, περιέργεια και αυτοπεποίθηση. Ο κόσμος αλλάζει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Η επαγγελματική προσαρμοστικότητα μάς δίνει τη δύναμη να αντιμετωπίζουμε επιτυχώς κάθε νέα πρόκληση στην καριέρα μας. Είναι αυτή που μας βοηθά να μένουμε ανοιχτοί, δημιουργικοί και δραστήριοι στην επαγγελματική μας πορεία. Δεν φοβόμαστε τις αλλαγές, τις υποδεχόμαστε ως ευκαιρίες, εξελισσόμαστε και χτίζουμε ένα ουσιαστικό και γεμάτο νόημα επαγγελματικό ταξίδι. Σε αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε τον πρώτο από τους τέσσερεις πυλώνες της προσαρμοστικότητας.

Το ενδιαφέρον για την σταδιοδρομία (Career Concern).

Ενδιαφέρον για τη σταδιοδρομία (Career Concern)

Tο να νοιαζόμαστε πραγματικά για το επαγγελματικό μας μέλλον – είναι η κινητήρια δύναμη που μάς ωθεί να σχεδιάζουμε, να οραματιζόμαστε και να προετοιμαζόμαστε για τις αλλαγές της αγοράς εργασίας. Όταν βάζουμε τη φροντίδα για το μέλλον μας σε προτεραιότητα, καλλιεργούμε αισιοδοξία, ενέργεια και μεγαλύτερη ετοιμότητα για να κάνουμε τα επόμενα βήματα στην επαγγελματική μας πορεία.

Ένας μεγάλος όγκος ερευνών μάς δείχνει πως όσο πιο ζωντανό και ουσιαστικό είναι το ενδιαφέρον μας για την πορεία της καριέρας μας, τόσο καλύτερα προσαρμοζόμαστε σε νέες συνθήκες και αλλαγές. Όταν νοιαζόμαστε πραγματικά για την καριέρα μας, τότε ενισχύουμε όλες τις παραμέτρους που συνθέτουν την επαγγελματική προσαρμοστικότητα. Παίρνουμε πρωτοβουλίες (έλεγχος), αναζητούμε διαρκώς νέες ιδέες (περιέργεια), νιώθουμε σιγουριά πως μπορούμε να τα καταφέρουμε (αυτοπεποίθηση) και – κυρίως – δίνουμε αξία στις επαγγελματικές μας επιδιώξεις.

Το ενδιαφέρον για την καριέρα είναι η πυξίδα που μας κρατά σε πορεία. Ταυτόχρονα μας βοηθά να χαράσσουμε στόχους, να παραμένουμε αισιόδοξοι και να προετοιμαζόμαστε για τις επόμενες κινήσεις.

 Όσοι  φροντίζουν να ενισχύουν συστηματικά το ενδιαφέρον για την σταδιοδρομία τους, γίνονται πιο ευέλικτοι και έτοιμοι να αξιοποιήσουν ευκαιρίες. Έχοντας το βλέμμα στραμμένο προς το μέλλον, έχουν ήδη «στήσει το σκηνικό». Ανταποκρίνονται καλύτερα σε τεχνολογικές εξελίξεις ή αλλαγές στην αγορά εργασίας.

Τα οφέλη, ωστόσο, δεν σταματούν εδώ. Όταν κάποιος ασχολείται με ένα αντικείμενο που του κινεί πραγματικά το ενδιαφέρον, δεν αποκτά απλώς μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα. Αλλά επίσης και περισσότερη ικανοποίηση, δέσμευση και αποτελεσματικότητα στη δουλειά του.

Τι σημαίνει όμως ενδιαφέρομαι για την σταδιοδρομία μου και με ποιους τρόπους το ενδυναμώνω;

Το πρώτο  θεμελιώδες βήμα για να ενεργοποιηθεί το ενδιαφέρον  για τη σταδιοδρομία μας είναι  η ικανότητα να φανταζόμαστε  και να σχεδιάζουμε το επαγγελματικό μας μέλλον.

Σκέφτομαι πώς θα είναι το μέλλον μου.

Όταν αναρωτιόμαστε «πώς θα είναι το μέλλον μου;» δεν σημαίνει απλώς ότι κάνουμε όνειρα ή έχουμε ανησυχίες. Σημαίνει ότι έχουμε ήδη ενεργοποιηθεί ώστε να οραματιστούμε τις επιθυμίες και τις αξίες μας, να αναγνωρίσουμε ευκαιρίες και να θέσουμε στόχους.  Όταν  σκεφτόμαστε  και νοιαζόμαστε για το πώς θα διαμορφωθεί η επαγγελματική μας πορεία, εμβαθύνουμε περισσότερο στις μελλοντικές επιλογές μας και αναζητούμε ενεργά τρόπους βελτίωσης των δεξιοτήτων μας . Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να προσαρμοζόμαστε ευκολότερα στις προκλήσεις της αγοράς εργασίας. Είτε αυτές αφορούν καινοτομίες στην τεχνολογία είτε νέες απαιτήσεις θέσεων εργασίας.

Κάθε φορά που θέτουμε στον εαυτό μας το ερώτημα «Πώς θα είναι το μέλλον μου;», κάνουμε ένα μικρό αλλά πολύ σημαντικό βήμα προς τον σχηματισμό μιας συνειδητής και ουσιαστικής σταδιοδρομίας. Η απάντηση δεν θα έρθει από τη μια μέρα στην άλλη. Ωστόσο η ίδια η διαδικασία της σκέψης διαμορφώνει μια θετική αφετηρία για τον προσδιορισμό των επόμενων δράσεων και πρωτοβουλιών.

Συνειδητοποιώ ότι οι σημερινές επιλογές διαμορφώνουν το μέλλον μου

Αυτή η παραδοχή είναι η καρδιά του «ενδιαφέροντος για τη σταδιοδρομία» όπως το περιγράφει η Θεωρία Κατασκευής Σταδιοδρομίας του Savickas . Ο τρόπος που δρούμε σήμερα, οι αποφάσεις και τα βήματα που κάνουμε, καθορίζουν την πορεία και τις ευκαιρίες μας στο αύριο. Όταν το αντιληφθούμε αυτό τότε αναπτύσσουμε μια βαθύτερη αίσθηση ευθύνης για τη διαμόρφωση του επαγγελματικού μας μονοπατιού.

Έρευνες δείχνουν ότι όσοι έχουν ανεπτυγμένη αυτή την «επίγνωση του μέλλοντος» τείνουν να σχεδιάζουν πιο ενεργά τις κινήσεις τους. Θέτουν σαφείς στόχους και αναζητούν διαρκώς ευκαιρίες μάθησης. Συνειδητοποιούν τη σχέσης ανάμεσα στο «τώρα» και το «αύριο». Βγαίνουν έτσι από τη ζώνη άνεσής τους και επενδύουν στον εαυτό τους με πιο ουσιαστικό τρόπο.

Η προοπτική αυτή είναι ένα από τα σπουδαιότερα κλειδιά για την επαγγελματική προσαρμοστικότητα. Γιατί μας ωθεί να είμαστε προνοητικοί και ανοιχτοί στην αλλαγή. Αντιλαμβανόμαστε ότι κάθε μάθημα, κάθε εμπειρία ή κάθε νέα δεξιότητα που καλλιεργούμε, θα παίξει σημαντικό ρόλο στις επόμενες επαγγελματικές μεταβάσεις και εξελίξεις. Αντί να αφήνουμε την τύχη να διαμορφώνει τη σταδιοδρομία μας, την αναλαμβάνουμε ενεργά, χτίζοντας μέρα με τη μέρα ένα πιο σταθερό και ουσιαστικό μέλλον.

Προετοιμάζομαι για το μέλλον

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της επαγγελματικής προσαρμοστικότητας. Δεν σημαίνει απλώς ότι κοιτάζω μπροστά με αισιοδοξία. Αποτελεί ενεργή διαδικασία που περιλαμβάνει:

• τη στοχοθέτηση,
• την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ,
• τον σχεδιασμό δράσεων που θα σε βοηθήσουν να ανταποκριθείς σε πιθανές αλλαγές ή ευκαιρίες.

Όσοι αφιερώνουν χρόνο και ενέργεια για να προετοιμαστούν, όχι μόνο αισθάνονται πιο σίγουροι για τις επερχόμενες εξελίξεις, αλλά επίσης διατηρούν υψηλότερο κίνητρο για συνεχή μάθηση και βελτίωση. Αυτή η προνοητική στάση ενισχύει τον έλεγχο (control) και την περιέργεια (curiosity).

Με άλλα λόγια, όταν λέμε «Προετοιμάζομαι για το μέλλον», ουσιαστικά επιλέγουμε να είμαστε “πρωταγωνιστές” στην επαγγελματική μας πορεία. Δημιουργούμε στρατηγική, χτίζουμε δεξιότητες, και μένουμε ανοιχτοί σε νέες ιδέες και εμπειρίες. Έτσι, ακόμα κι αν η αγορά εργασίας ή οι συνθήκες μεταβληθούν, θα βρεθούμε ένα βήμα μπροστά, έτοιμοι να ανακαλύψουμε νέες διαδρομές ή να αξιοποιήσουμε αναδυόμενες ευκαιρίες.

 Έχω επίγνωση των εκπαιδευτικών και επαγγελματικών επιλογών που πρέπει να κάνω

Κεντρικό στοιχείο του ενδιαφέροντος για τη σταδιοδρομία, αποτελεί  να  έχουμε την  επίγνωση των εκπαιδευτικών και επαγγελματικών αποφάσεων που μας περιμένουν. Ουσιαστικά διαθέτουμε μια πιο καθαρή “πυξίδα” για τα βήματα που θα ακολουθήσουμε. Η επίγνωση αυτή συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξη ρεαλιστικών στόχων και στην ενίσχυση της ικανότητας λήψης αποφάσεων. Γινόμαστε έτσι πιο σίγουρουι για την κατεύθυνση που επιλέγουμε να ακολουθήσουμε

Η επίγνωση των εκπαιδευτικών και επαγγελματικών επιλογών μάς βοηθά να συνδέσουμε τις σημερινές μας δράσεις με τα μελλοντικά μας σχέδια. Έτσι, μπορούμε να επιλέγουμε προγράμματα σπουδών, σεμινάρια ή άλλα εφόδια που θα ενισχύσουν τις δεξιότητές μας. Ταυτόχρονα διαμορφώνουμε μια πιο ξεκάθαρη εικόνα των επαγγελμάτων που μας ταιριάζουν. Με αυτόν τον τρόπο η διαδικασία σχεδιασμού σταδιοδρομίας είναι πιο στοχευμένη και παράλληλα προσφέρει την ψυχολογική ασφάλεια ότι βαδίζουμε προς τη σωστή κατεύθυνση.

Όταν ξέρουμε ποια βήματα πρέπει να ακολουθήσουμε και ποιες δεξιότητες απαιτούνται, γινόμαστε πιο συνειδητοποιημένοι και πιο έτοιμοι να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις της αγοράς εργασίας. Κι αυτό ακριβώς σημαίνει ενδιαφέρον για τη σταδιοδρομία. Να κρατάμε τα μάτια μας ανοιχτά στις επιλογές που διαμορφώνουν το μέλλον και να δρούμε σήμερα, ώστε να φτάσουμε εκεί που πραγματικά θέλουμε.

Σχεδιάζω πώς θα επιτύχω τους στόχους μου

Το να “σχεδιάζουμε πώς θα επιτύχουμε τους στόχους μας” δεν σημαίνει απλώς ότι έχουμε φιλόδοξα όνειρα. Σημαίνει ότι αναλαμβάνουμε δράση, προγραμματίζουμε τα επόμενα βήματά μας και θέτουμε συγκεκριμένες, επιτεύξιμες προθεσμίες.

Όταν ο σχεδιασμός της σταδιοδρομίας μας  είναι στοχευμένος  έχουμε σαφέστερη εικόνα των εκπαιδευτικών και επαγγελματικών μας επιλογών. Αυτή η συνειδητή προετοιμασία – είτε αφορά την απόκτηση δεξιοτήτων μέσω σεμιναρίων είτε τη διερεύνηση ευκαιριών σε διαφορετικούς κλάδους – ενισχύει την αισιοδοξία και τη δράση μας απέναντι στις προκλήσεις της αγοράς εργασίας .

Όταν γνωρίζουμε όχι μόνο τι θέλουμε να πετύχουμε, αλλά και πώς θα το πετύχουμε, βρισκόμαστε ένα βήμα πιο κοντά στην ουσιαστική επαγγελματική προσαρμοστικότητα.

Το να σχεδιάζουμε πώς θα επιτύχουμε τους στόχους μας μετατρέπει το ενδιαφέρον για τη σταδιοδρομία σε πρακτικό όφελος. Καθορίζει την πορεία μας βάζοντας όρια στο άγνωστο και μεγαλώνοντας τα όρια της δημιουργικής μας σκέψης. Έτσι, εξελισσόμαστε σταθερά προς μια καριέρα πιο κοντά σε αυτό που πραγματικά μας εκφράζει και μας εμπνέει.

Ανησυχώ για την σταδιοδρομία μου

Η ανησυχία αυτή σηματοδοτεί ότι βρισκόμαστε σε εγρήγορση. Αναλογιζόμαστε το μέλλον, αξιολογούμε τις τωρινές μας επιλογές και αναζητούμε τρόπους να βελτιώσουμε ή να διαμορφώσουμε μια καλύτερη επαγγελματική διαδρομή. Η στάση αυτή απέναντι στα επόμενα μας βήματα μπορεί να μας οδηγήσει σε πιο μεθοδικό σχεδιασμό και απόκτηση δεξιοτήτων. Παράλληλα θα ενισχύει την προσαρμοστικότητά μας σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο εργασιακό τοπίο

Όταν «ανησυχούμε» για την καριέρα μας, δεν βουλιάζουμε απλώς σε φόβους· βάζουμε τον εαυτό μας σε διαδικασία αναζήτησης νέων λύσεων και ευκαιριών. Η ανησυχία μπορεί να λειτουργήσει ως έναυσμα ώστε να αναθεωρήσουμε τους στόχους μας, να αναγνωρίσουμε κενά στις δεξιότητές μας και να αναλάβουμε δράση. Έτσι, αντί η ανησυχία να μας σταματά, μπορεί να γίνει ο παράγοντας που μας κινητοποιεί, μετατρέποντας μια αόριστη «ανησυχία» σε αφετηρία για ουσιαστική επαγγελματική ανάπτυξη.

Συμπέρασμα

Το ενδιαφέρον για τη σταδιοδρομία δεν είναι μια “πολυτέλεια” αλλά ένας κρίσιμος παράγοντας για την επαγγελματική ανάπτυξη.  Όσοι διαθέτουν αυτή την ικανότητα τείνουν να είναι πιο προδραστικοί, να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για τη σταδιοδρομία τους και τελικά να προσαρμόζονται καλύτερα σε απρόβλεπτες αλλαγές. Αντίθετα, όσοι δείχνουν αδιαφορία ή παθητικότητα απέναντι στην καριέρα τους, συχνά αιφνιδιάζονται από τις εξελίξεις και δυσκολεύονται να ανακάμψουν όταν π.χ. χάνουν μια δουλειά ή όταν το επάγγελμά τους μετασχηματίζεται λόγω νέων δεδομένων.